Kluczowym zadaniem ochrony przeciwprzepięciowej i odgromowej jest zabezpieczenie zarówno osób, jak i obiektów prywatnych i publicznych, zakładów przemysłowych oraz całego znajdującego się w nich sprzętu. W ten sposób można uniknąć kosztownych uszkodzeń spowodowanych wyładowaniami atmosferycznymi i przepięciami.
Niezawodna ochrona odgromowa chroni ludzi przed obrażeniami, a nawet śmiercią spowodowaną uderzeniem pioruna w domach lub budynkach użyteczności publicznej (np. stadionach piłkarskich lub szpitalach).
Bezpośrednie uderzenie pioruna może spowodować pożary budynków. Ochrona odgromowa staje się zatem coraz ważniejsza, zwłaszcza w technice procesowej i strefach ATEX (w atmosferach zagrożonych wybuchem).
Wszystkie urządzenia elektryczne i elektroniczne mogą ulec uszkodzeniu przez przepięcia. Może to skutkować stratami finansowymi oraz utratą danych osobowych i informacji.
Czas przestoju zakładu produkcji ma konsekwencje ekonomiczne. Dzięki ochronie przed uderzeniami pioruna i przepięciami można uniknąć kosztownych napraw i czasu przestoju.
Brak dostępności danych i informacji może mieć poważne konsekwencje np. w branży transportowej. Dobrym przykładem jest wieża kontrolna i serwery na lotnisku.
GDV corocznie publikuje bieżący diagram wyładowań atmosferycznych, który opisuje liczbę roszczeń i wypłat z tytułu ubezpieczenia. W 2024 r. łączne szkody wyniosły 350 mln euro za 220 tys. przypadków uszkodzeń spowodowanych wyładowaniami atmosferycznymi i przepięciami. Wysoką średnią wartość szkód można wytłumaczyć coraz lepszym wyposażeniem technicznym budynków i domów.
*Źródło: Gesamtverband der Deutschen Versicherungswirtschaft e.V.; tymczasowy status, czerwiec 2025 r.
Przepięcia to niezwykle wysokie napięcia, które leżą poza zakresem tolerancji napięcia znamionowego. Mają bardzo strome czasy narastania i mogą zakłócić lub nawet zniszczyć izolację i funkcję komponentów elektrycznych i elektronicznych.
Ogólnie rozróżnia się dwa typy przepięć:
Przy uderzeniach pioruna rozróżnia się również uderzenia pioruna bezpośrednio w obiekt (S1), uderzenia pioruna obok obiektu (S2), uderzenia pioruna w linie zasilania (S3) lub uderzenia pioruna obok linii zasilania (S4).
Bezpośrednie uderzenia pioruna lub uderzenia w promieniu ok. 2 km mogą spowodować przedostawanie się przepięć do budynków przez linie zasilania, telefoniczne, danych i I&C*. W ramach tego obwodu zmienne zakłóceń mogą być sprzężone z systemem galwanicznie, indukcyjnie lub pojemnościowo.
Jednakże przepięcia spowodowane przełączaniem obciążeń indukcyjnych, operacjami przełączania dostawcy energii lub przestarzałymi i wadliwymi urządzeniami elektrycznymi występują znacznie częściej niż uderzenia pioruna.
*oprzyrządowanie i sterowanie
Ideą koncepcji ochrony przeciwprzepięciowej jest stopniowe ograniczanie przepięć do bezpiecznych poziomów. W normie DIN VDE 0110-1 ochrona przeciwprzepięciowa do zasilania i rozdzielania energii jest podzielona na trzy obszary:
Urządzenie końcowe posiada rezystancję izolacji na poziomie 1,5 kV. Ograniczniki przeciwprzepięciowe i odgromowe służą do zapobiegania zniszczeniu urządzeń przez impulsy zakłóceniowe i nadmierne napięcie.
Doradztwo techniczne
